mazlum5
28.04.07, 12:12
Dos Komutları
*Dosya silme* ismini değiştirme (del*ren) gibi Dos un temel komutları "command.com" isimli dosyada tutulur. Bu dosya sabit diskinizin ilk klasöründe (root) bulunur.
*DOS* bilgisayarın açılışta ayarlamak üzere donanım ve yazılım ayarları için "autoexec.bat" ve "config.sys" isimli dosyaları kullanır. "autıexec.bat"da genellikle yazılım ayarları* diğerinde ise genellikle donanım ayarları bulunur. Örneğin virüsler sabit diskinizi formatlamak için "autoexec.bat" dosyanıza format komutunu yerleştirirler. Böylece bilgisayarınızı ilk açışınızda diskinizdeki her şey silinir.
*DOS en hızlı işletim sistemidir. Çünkü bellek kullanımı oldukça azdır. Fakat maalesef Windows'u olmayan bir bilgisayarın DOS'u 640kb dan fazla olan bellekleri tanıyamaz. Bu da birçok programı çalıştırmanızda engel oluşturur.
T E M E L D O S K O M U T L A R I
K o m u t A ç ı k l a m a Ö r n e k
attrıb
Gizli ve sistem dosyalarını gösterir
C:\>attrıb/ah
cd
Dizin Değiştirir
C:\>cd Windows
cd..
Bir Önceki Dizine Geçer
C:\Windows>cd..
cd\
İlk Dizine (root) Geçer
C:\>Windows>cd\
chkdsk
Disk Hakkında Bilgiler Verir
C:\>chkdsk
cls
Ekrandaki Gereksiz Yazıları Siler
C:\>cls
copy
Dosya Kopyalar
Copy c:\games\mario.exe c:\demos
xcopy
Gelişmiş kopyalama komutu
C:\>xcopy C:\belgel~1 D:\belgel\
dır
O anki dizinin öğelerini gösterir
C:\>dir
dır/p
O anki dizinin öğelerini sayfa sayfa gösterir
C:\>dır/p
dır/w
O anki dizinin öğelerini yan yana gösterir
C:\dır/w
diskcopy
Bir diskin tamamını başka bir diske kopyalar
C:\>diskcopy a: c:
Doskey
Komutları hafızasında tutar
C:\>Doskey
del
Dizinlerin içindeki dosyaları siler
C:>del mario.exe
deltree
Dizin ve Dosyaları birlikte siler
C:\>deltree games
date
Sistem Tarihini Değiştirir
C:\>date 19-06-1999
edıt
Metin dosyası
C:\>edıt
Fdısk/mbr
Diski virüsten temizler(Partişonları bir araya getirir)
C:\>fdısk/mbr
format
Diski silmek için kullanılır
A:\format c:
label
Diskin İsmini Değiştirir
C:\>label c:
md
Dizin Oluşturur
C:\>md games
mem
Bellek Bilgilerini Gösterir
C:\>mem
move
Dizinlerin ve dosyaların adlarını değiştirir
C:\>move yusuf hasan
prompt
Aktif sürücünün ismini değiştirir
C:\>prompt yusuf$G
rd
İçi boş olan dizinleri siler
C:\>rd games
ren
Dosya İsmi Değiştirir
C:\>ren mario.exe mari.exe
sys
Sistem dosyalarını diskete veya sabit diske kopyalamak için kullanılır
C:\>sys A: veya A:\>sys C:
time
Sistem Saatini Değiştirir
C:\>time 18:50:23
tree
Dizin Yapısını Dallandırarak Gösterir
C:\>tree
type
Herhangi Bir Dosyanın İçini Gösterir
C:\>type confıg.sys
undelete
Silinmiş Dosyaları Geri Getirebilen Programı Açar
C:\>undelete
ver
DOS versiyonunu Gösterir
C:\>ver
vol
Diskin İsmini Gösterir
C:\>vol
TEMEL DOS UYGULAMALARI
LİSTELEME
Herhangi bir sürücünün veya dizinin dosyalarını görmek için “dır” komutu kullanılır. Dosyaları sayfa sayfa görmek için “dır/p” dosyaları yan yana görmek için “dır/w” komutu kullanılır. Bazı “dır” komutları:
C:\DOS>dır *.com (Uzantısı sadece COM olan dosyalar görüntülenir)
C:\DOS>dır dbl*.* (İsimleri “DBL” ile başlayan bütün dosyalar görüntülenir)
DİZİN DEĞİŞTİRME
Dizin değiştirmek için “cd” komutu kullanılır.
Bir aşağı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için: C:\>cd wındows veya C:\>cd\wındows komutları kullanılır.
Aynı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için: C:\DOS>cd \wındows
Bir dizin veya alt dizinden çıkmak için: C:\DOS>cd..
Herhangi bir dizin ya da alt dizinde iken ana dizine dönmek için: C:\wındows\command>cd\
DİZİN YARATMA
Yeni bir dizin yaratmak için “md” komutu kullanılır. C:\>md Hasan komutu ile “Hasan” isimli bir dizin oluşturur.
DİZİN SİLME
Bir dizini veya alt dizini silmek için “rd” komutu kullanılır. C:\>md Hasan komutu ile Hasan dizini silinir.
Bir dizini içindeki dosya ve alt dizinlerle birlikte tek komutla silmek için “deltree” komutu kullanılır. C:\>deltree Hasan
DİZİN İSMİ DEĞİŞTİRME
Bir dizinin ismini değiştirmek için “move” komutu kullanılır. C:\>move Hasan Yusuf komutu ile Hasan ismi Yusuf olur.
DOSYA İSMİ DEĞİŞTİRME
Kayıtlı dosyaların isimlerini “ren” komutu ile değiştirilir. C:\>ren autoexec.bat auto.bat
Ayrıca “copy” ve “move” komutlarını kullanırken hedef dosyaya yeni bir isim verilirse dosya yeni isimle kaydedilir.
DOSYA KOPYALAMA
Dosya kopyalama “copy” ve “xcopy” komutları ile yapılır. Kopyalama yaparken önce komut* sonra dosyanın bulunduğu yer ve daha sonra da dosyanın kopyalanacağı yer belirtilmelidir. C:\>copy c:\belgel~1\4-Bsın~2.doc d:\belgel~1\4-Bsın~2.doc
DİZİN KOPYALAMA
İçinde dosya bulunan bir dizini kopyalamak için C:\>xcopy c:\belgel~1 d:\belgel~1 komutu vermek gerekir.
DOSYA TAŞIMA
Dosya taşıma işlemi “move” komutu ile yapılır. Dosya taşıma işleminde kaynak dosya silinir. Yani bir çeşit kes-yapıştır gibi.
C:\move c:\belgel~1\4-bsın~2.doc d:\belgel~1\4-bsın~2.doc bu komutla C sürücüsündeki 4-bsın~2.doc dosyası silinir. Move komutu gizli dosyaları taşımaz. Önce dosyaları gizli halden kurtarmak gerekir.
DOSYA SİLME
Bir dizindeki dosyaları silmek için “del” * dizini ve içindeki dosyaları beraber silmek için ise “deltree” komutu kullanılır. “rd” komutu ise içi boş olan dizinleri siler. C:\>del C:\yusuf\belge C:\>deltree yusuf C:\>rd yusuf
TEMEL DOS KOMULARI
1-ATTRIB: Dosya ve dizinlerin niteliklerini değiştirir.
Attrıb +r :Sadece salt okunur dosya yapar
Attrıb -r :Salt okunur özelliğini kaldırır
Attrıb +a:Arşiv dosyası yapar
Attrıb -a: Dosyanın arşiv niteliğini iptal eder
Attrıb +s:Sistem dosyası yapar
Attrıb -s:Sistem dosyası niteliğini iptal eder
Attrıb +h: Dosyaları gizli yapar
Attrıb -h: Dosyaların gizli olma niteliğini iptaleder
C:\>attrıb *.* /s :Bütün dosyaların (alt dizindekiler dahil) nitelikleri görüntülenir.
C:\>attrıb +r *.com:Uzantısı .com olan dosyalar sadece salt okunur (silinemez) nitelik kazanır
C:\>attrıb +h özel.not:Özel.not dosyasının ismi dosya listesinde görülmez (Gizli dosya olur)
2-DIR: Herhangi bir dizindeki dosyaların listesini gösterir.
C:\>dır/p: Dosyaları sayfa sayfa listeler
C:\>dır/w: Dosyaları yan yana listeler
C:\>dır/a:Sadece istenilen nitelikteki dosyaları görüntüler
C:\>dır/a:h gizli dosyaları listeler
C:\>dır/a:-h gizli olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/a:s sistem dosyalarını listeler
C:\>dır/a:-s sistem dosyası olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/a:d dizinleri listeler
C:\>dır/a:-d sadece dosyaları listeler
C:\>dır/a:r sadece salt okunur dosyaları listeler
C:\>dır/a:-r sadece salt okunur olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/s alt dizinde bulunan dosyaları gösterir
C:\>dır/b sadece dosya isimlerini gösterir
C:\>dır/o dosyaları görüntülerken istenilen sırada görüntülenmesini sağlar
Herhangi bir program çalıştırmak için dosyanın bulunduğu dizine girip* dosyanın adını yazın.
C:\>cd games
C:\>mario.exe
Eğer bilgisayarınızda windows yüklü ise: C:\>exit yazarak Windows'a dönebilirsiniz.
C sürücüsündeyken başka bir sürücüdeki dosyalar listelenmek istenirse C:\>dır D: yazılmalı.
*Dosya silme* ismini değiştirme (del*ren) gibi Dos un temel komutları "command.com" isimli dosyada tutulur. Bu dosya sabit diskinizin ilk klasöründe (root) bulunur.
*DOS* bilgisayarın açılışta ayarlamak üzere donanım ve yazılım ayarları için "autoexec.bat" ve "config.sys" isimli dosyaları kullanır. "autıexec.bat"da genellikle yazılım ayarları* diğerinde ise genellikle donanım ayarları bulunur. Örneğin virüsler sabit diskinizi formatlamak için "autoexec.bat" dosyanıza format komutunu yerleştirirler. Böylece bilgisayarınızı ilk açışınızda diskinizdeki her şey silinir.
*DOS en hızlı işletim sistemidir. Çünkü bellek kullanımı oldukça azdır. Fakat maalesef Windows'u olmayan bir bilgisayarın DOS'u 640kb dan fazla olan bellekleri tanıyamaz. Bu da birçok programı çalıştırmanızda engel oluşturur.
T E M E L D O S K O M U T L A R I
K o m u t A ç ı k l a m a Ö r n e k
attrıb
Gizli ve sistem dosyalarını gösterir
C:\>attrıb/ah
cd
Dizin Değiştirir
C:\>cd Windows
cd..
Bir Önceki Dizine Geçer
C:\Windows>cd..
cd\
İlk Dizine (root) Geçer
C:\>Windows>cd\
chkdsk
Disk Hakkında Bilgiler Verir
C:\>chkdsk
cls
Ekrandaki Gereksiz Yazıları Siler
C:\>cls
copy
Dosya Kopyalar
Copy c:\games\mario.exe c:\demos
xcopy
Gelişmiş kopyalama komutu
C:\>xcopy C:\belgel~1 D:\belgel\
dır
O anki dizinin öğelerini gösterir
C:\>dir
dır/p
O anki dizinin öğelerini sayfa sayfa gösterir
C:\>dır/p
dır/w
O anki dizinin öğelerini yan yana gösterir
C:\dır/w
diskcopy
Bir diskin tamamını başka bir diske kopyalar
C:\>diskcopy a: c:
Doskey
Komutları hafızasında tutar
C:\>Doskey
del
Dizinlerin içindeki dosyaları siler
C:>del mario.exe
deltree
Dizin ve Dosyaları birlikte siler
C:\>deltree games
date
Sistem Tarihini Değiştirir
C:\>date 19-06-1999
edıt
Metin dosyası
C:\>edıt
Fdısk/mbr
Diski virüsten temizler(Partişonları bir araya getirir)
C:\>fdısk/mbr
format
Diski silmek için kullanılır
A:\format c:
label
Diskin İsmini Değiştirir
C:\>label c:
md
Dizin Oluşturur
C:\>md games
mem
Bellek Bilgilerini Gösterir
C:\>mem
move
Dizinlerin ve dosyaların adlarını değiştirir
C:\>move yusuf hasan
prompt
Aktif sürücünün ismini değiştirir
C:\>prompt yusuf$G
rd
İçi boş olan dizinleri siler
C:\>rd games
ren
Dosya İsmi Değiştirir
C:\>ren mario.exe mari.exe
sys
Sistem dosyalarını diskete veya sabit diske kopyalamak için kullanılır
C:\>sys A: veya A:\>sys C:
time
Sistem Saatini Değiştirir
C:\>time 18:50:23
tree
Dizin Yapısını Dallandırarak Gösterir
C:\>tree
type
Herhangi Bir Dosyanın İçini Gösterir
C:\>type confıg.sys
undelete
Silinmiş Dosyaları Geri Getirebilen Programı Açar
C:\>undelete
ver
DOS versiyonunu Gösterir
C:\>ver
vol
Diskin İsmini Gösterir
C:\>vol
TEMEL DOS UYGULAMALARI
LİSTELEME
Herhangi bir sürücünün veya dizinin dosyalarını görmek için “dır” komutu kullanılır. Dosyaları sayfa sayfa görmek için “dır/p” dosyaları yan yana görmek için “dır/w” komutu kullanılır. Bazı “dır” komutları:
C:\DOS>dır *.com (Uzantısı sadece COM olan dosyalar görüntülenir)
C:\DOS>dır dbl*.* (İsimleri “DBL” ile başlayan bütün dosyalar görüntülenir)
DİZİN DEĞİŞTİRME
Dizin değiştirmek için “cd” komutu kullanılır.
Bir aşağı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için: C:\>cd wındows veya C:\>cd\wındows komutları kullanılır.
Aynı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için: C:\DOS>cd \wındows
Bir dizin veya alt dizinden çıkmak için: C:\DOS>cd..
Herhangi bir dizin ya da alt dizinde iken ana dizine dönmek için: C:\wındows\command>cd\
DİZİN YARATMA
Yeni bir dizin yaratmak için “md” komutu kullanılır. C:\>md Hasan komutu ile “Hasan” isimli bir dizin oluşturur.
DİZİN SİLME
Bir dizini veya alt dizini silmek için “rd” komutu kullanılır. C:\>md Hasan komutu ile Hasan dizini silinir.
Bir dizini içindeki dosya ve alt dizinlerle birlikte tek komutla silmek için “deltree” komutu kullanılır. C:\>deltree Hasan
DİZİN İSMİ DEĞİŞTİRME
Bir dizinin ismini değiştirmek için “move” komutu kullanılır. C:\>move Hasan Yusuf komutu ile Hasan ismi Yusuf olur.
DOSYA İSMİ DEĞİŞTİRME
Kayıtlı dosyaların isimlerini “ren” komutu ile değiştirilir. C:\>ren autoexec.bat auto.bat
Ayrıca “copy” ve “move” komutlarını kullanırken hedef dosyaya yeni bir isim verilirse dosya yeni isimle kaydedilir.
DOSYA KOPYALAMA
Dosya kopyalama “copy” ve “xcopy” komutları ile yapılır. Kopyalama yaparken önce komut* sonra dosyanın bulunduğu yer ve daha sonra da dosyanın kopyalanacağı yer belirtilmelidir. C:\>copy c:\belgel~1\4-Bsın~2.doc d:\belgel~1\4-Bsın~2.doc
DİZİN KOPYALAMA
İçinde dosya bulunan bir dizini kopyalamak için C:\>xcopy c:\belgel~1 d:\belgel~1 komutu vermek gerekir.
DOSYA TAŞIMA
Dosya taşıma işlemi “move” komutu ile yapılır. Dosya taşıma işleminde kaynak dosya silinir. Yani bir çeşit kes-yapıştır gibi.
C:\move c:\belgel~1\4-bsın~2.doc d:\belgel~1\4-bsın~2.doc bu komutla C sürücüsündeki 4-bsın~2.doc dosyası silinir. Move komutu gizli dosyaları taşımaz. Önce dosyaları gizli halden kurtarmak gerekir.
DOSYA SİLME
Bir dizindeki dosyaları silmek için “del” * dizini ve içindeki dosyaları beraber silmek için ise “deltree” komutu kullanılır. “rd” komutu ise içi boş olan dizinleri siler. C:\>del C:\yusuf\belge C:\>deltree yusuf C:\>rd yusuf
TEMEL DOS KOMULARI
1-ATTRIB: Dosya ve dizinlerin niteliklerini değiştirir.
Attrıb +r :Sadece salt okunur dosya yapar
Attrıb -r :Salt okunur özelliğini kaldırır
Attrıb +a:Arşiv dosyası yapar
Attrıb -a: Dosyanın arşiv niteliğini iptal eder
Attrıb +s:Sistem dosyası yapar
Attrıb -s:Sistem dosyası niteliğini iptal eder
Attrıb +h: Dosyaları gizli yapar
Attrıb -h: Dosyaların gizli olma niteliğini iptaleder
C:\>attrıb *.* /s :Bütün dosyaların (alt dizindekiler dahil) nitelikleri görüntülenir.
C:\>attrıb +r *.com:Uzantısı .com olan dosyalar sadece salt okunur (silinemez) nitelik kazanır
C:\>attrıb +h özel.not:Özel.not dosyasının ismi dosya listesinde görülmez (Gizli dosya olur)
2-DIR: Herhangi bir dizindeki dosyaların listesini gösterir.
C:\>dır/p: Dosyaları sayfa sayfa listeler
C:\>dır/w: Dosyaları yan yana listeler
C:\>dır/a:Sadece istenilen nitelikteki dosyaları görüntüler
C:\>dır/a:h gizli dosyaları listeler
C:\>dır/a:-h gizli olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/a:s sistem dosyalarını listeler
C:\>dır/a:-s sistem dosyası olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/a:d dizinleri listeler
C:\>dır/a:-d sadece dosyaları listeler
C:\>dır/a:r sadece salt okunur dosyaları listeler
C:\>dır/a:-r sadece salt okunur olmayan dosyaları listeler
C:\>dır/s alt dizinde bulunan dosyaları gösterir
C:\>dır/b sadece dosya isimlerini gösterir
C:\>dır/o dosyaları görüntülerken istenilen sırada görüntülenmesini sağlar
Herhangi bir program çalıştırmak için dosyanın bulunduğu dizine girip* dosyanın adını yazın.
C:\>cd games
C:\>mario.exe
Eğer bilgisayarınızda windows yüklü ise: C:\>exit yazarak Windows'a dönebilirsiniz.
C sürücüsündeyken başka bir sürücüdeki dosyalar listelenmek istenirse C:\>dır D: yazılmalı.